Impedance là gì? Ý nghĩa của nó trong loa, cách tính đơn giản

Impedance là một trong những thuật ngữ xuất hiện trong hầu hết các bảng thông số kỹ thuật của loa. Cho dù là loa karaoke, loa sân khấu hay loa nghe nhạc, loa âm trần thì đều có. Không chỉ vậy nó còn xuất hiện trong các thiết bị phối ghép cùng với loa. Vậy impedance là gì? Ý nghĩa của chúng ra sao? Làm thế nào để tính impedance chính xác. Hãy cùng Lạc Việt Audio tìm hiểu ngay trong bài viết này để được giải đáp nhé!

>>> Tham khảo thêm các tin tức:

• Tự làm cuộn cảm cho loa bass cực đơn giản, hướng dẫn cách quấn
• Công suất RMS là gì? Sự khác biệt của RMS và công suất PMPO?
• Nguồn xuyến là gì? Tìm hiểu nguồn xuyến, biến áp xuyến

Impedance là gì?

Để hiểu được thuật ngữ này một cách cụ thể ngay sau đây chúng ta sẽ cùng đi vào tìm hiểu khái niệm impedance là gì?

Khái niệm impedance là gì?

Impedance dịch từ tiếng anh ra là trở kháng. Đây là một trong những đại lượng vật lý đặc trưng có trong các mạch điện. Bất kỳ khi nào bạn đặt hiệu điện thế vào điện trở sẽ đều xuất hiện đại lượng này. Impedance thường được ký hiệu là Z với đơn vị đo chuẩn là Ohm (Ω).

Impedance xuất hiện hầu hết trong các thiết bị điện như tivi, tủ lạnh,… và trong loa cũng có đại lượng này. Đây cùng là một trong số các thông số quan trọng có trong loa mà bạn cần nắm bắt được để phối ghép tạo nên một hệ thống âm thanh hoàn chỉnh.

Vậy tóm lại impedance là gì? Impedance chính là trở kháng của thiết bị điện.

Impedance là gì?

Impedance speakers là gì?

Chắc hẳn nhiều bạn đọc bản thông số tiếng anh của loa sẽ hay gặp dòng chữ impedance, impedance of speakers hay impedance in speakers. Đây cũng chính thông số trở kháng của loa.

Nếu như ở các thiết bị thông thường nó chỉ khả năng cản trở dòng điện của thiết bị đó thì trong loa điện trở lại thể hiện một mặt rất khác. Lấy ví dụ minh họa loa như một chiếc ống dẫn nước còn tín hiệu âm thanh là dòng nước chảy trong ống. Nếu ống dẫn càng lớn thì nước chảy qua sẽ được nhiều và mạnh hơn. Một chiếc loa có impedance thấp sẽ giúp âm thanh đi qua dễ dàng hơn.

Bạn có thể hiểu theo phương pháp khác đó là coi tín hiệu âm thanh như dòng điện, khi đó loa có impedance (khả năng cản trở dòng điện) càng thấp thì âm thanh sẽ càng dễ đi qua.

Impedance speakers là gì?

Ý nghĩa, vai trò của impedance là gì đối với loa

Impeadance có ý nghĩa rất quan trọng đối với một sản phẩm loa. Cụ thể như:

• Loa có impedance càng lớn thì khả năng hoạt động của chúng càng ổn định (khi bạn sử dụng loa với một thiết bị khuếch đại như amply karaoke hay cục đẩy công suất chất lượng).
• Thông số này còn quyết định tới việc bạn chọn bộ khuếch đại để kết hợp cùng. Hiện nay, để tiết kiệm công suất cho các thiết bị âm thanh, những dân sành về audio hay có đam mê âm thanh đã đần thay đổi sử dụng sang bộ khuếch đại có trở kháng 8 Ohm thay vì 4 Ohm như trước đây.
• Một chỉ số quyết định tới chất lượng âm bass của loa là damping factor được tính bằng thương số của impedance loa và trở kháng đầu ra của bộ khuếch đại. Nếu bạn muốn âm bass càng mạnh và không bị vỡ thì chỉ số này lớn sẽ tốt hơn.
• Ví dụ sản phẩm loa của bạn có impedance là 8 Ohm và sử dụng chung với amply có trở kháng đầu ra là 0.01 Ohm thì chỉ số damping factor là 800. Nếu impedance nhỏ hơn thì chỉ số này sẽ thấp và khó có được chất lượng âm thanh như mong muốn.
• Loa có impedance cao thì càng dễ phối ghép với các thiết bị âm thanh và hoạt động hiệu quả hơn.

Nói chung, impedance là một trong số những thông số rất quan trọng và có ý nghĩa to lớn với loa. Bạn có thể dễ dàng bắt gặp các dòng loa karaoke, loa sân khấu có impedance 4 Ohm hoặc 8 Ohm hay loa có impedance cao hơn là 16 Ohm.

Impedance quyết định tới việc phối ghép loa với amply

Công thức tính impedance của loa đơn giản

Impedance của loa là đại lượng quan trọng và cố định với nhiều dòng loa. Tuy nhiên đôi khi chúng ta cần ghép nối một hệ thống loa chẳng hạn như đấu loa nối tiếp và song song thì impedance speakers cũng sẽ thay đổi. Việc này ảnh hưởng tới cách mà bạn kết hợp cả hệ thống loa với thiết bị khuếch đại. Nếu impedance của loa nhỏ hơn trở kháng của amply hay đẩy thì tiếng sẽ rè, yếu thậm chí là hỏng hóc thiết bị.

Vì thế mà khi sử dụng nhiều loa bạn cần tính toán impedance của hệ thống loa thật kỹ lưỡng để tránh được những trường hợp gây cháy hỏng xảy ra.

Công thức tính impedance của loa được tính như sau:

• Nếu mạch mắc nối tiếp, tổng impedance Z = Z1 + Z2 + Z3+ … + Zn
• Nếu mạch mắc song song thì impedance được tính: 1/Z = 1/Z1 + 1/Z2+ …+ 1/Zn

Để hệ thống có được impedance như bạn mong muốn có thể sử dụng cách mắc mạch nối tiếp, song song hoặc kết hợp cả hai phương pháp này.

Tính impedance của loa cần dựa vào phương pháp đấu mắc

Impedance cao và thấp khác gì nhau và ảnh hưởng thế nào đến loa?

Hầu hết các dòng loa karaoke, loa nghe nhạc, loa sân khấu trong gia đình chúng ta sử dụng hàng ngày đều là loa có impedance thấp dưới 16Ohm. Loại này thì thường có công suất lớn nhưng chỉ kết nối được trong phạm vi gần như gia đình, hệ thống âm thanh hội trường, sân khấu. Nếu khoảng cách kết nối với bộ khuếch đại quá xa sẽ không thể đủ công suất đáp ứng loa.

Khác với loa có impedance thấp, khi impedance cao thì người dùng có thể sử dụng hệ thống loa với bộ khuếch đại ở khoảng cách xa hơn rất nhiều. Vì thế mà chúng được ứng dụng trong các dòng loa phục vụ cho mục đích thông báo hay cần cho hệ thống lớn, khoảng cách xa như loa phát thanh, loa âm trần.

Việc impedance của loa cao hay thấp còn ảnh hưởng tới khả năng mắc mối các loa với nhau và lựa chọn cách mắc cho phù hợp. Có thể nhận thấy rằng khi loa có impedance cao thì sẽ dễ mắc nối hơn vì không phải tính toán impedance khó khăn phức tạp.

Impedance cao hay thấp ảnh hưởng tới mục đích sử dụng cũng như chọn lựa thiết bị kèm loa

Làm sao để chọn impedance của loa cho phù hợp với hệ thống?

Sau khi đã hiểu được impedance là gì cũng như ý nghĩa, tầm quan trọng của thông số này đối với loa chắc hẳn rất nhiều bạn thắc mắc vậy làm sao để biết impedance của loa là bao nhiêu sẽ phù hợp với dàn âm thanh. Để loa và amply hoạt động tốt và hiệu quả thì một số lưu ý bạn cần nhớ khi chọn impedance của loa như sau:

• Impedance của loa chắc chắn không được nhỏ hơn trở kháng của amply hay đẩy. Giải thích đơn giản theo công thức P= U x U/R, với U không đổi R của amply lớn hơn loa thì công suất của loa sẽ vượt qua công suất của amply khiến amply hoạt động không hiệu quả thậm chí là cháy hỏng khi chạm mức giới hạn.
• Bạn cũng cần quan tâm tới mục đích sử dụng của hệ thống khi chọn impedance cho loa. Chẳng hạn nếu muốn dùng cho hệ thống âm thanh thông báo công cộng, phạm vi bao phủ rộng thì lựa chọn loa có impedance cao có kèm biến áp để dễ điều chỉnh công suất cho phù hợp và đảm bảo âm thanh có thể truyền đi xa mà không tiêu hao.
• Ngoài ra khi chọn bộ khuếch đại kết hợp với loa có impedance thì ưu tiên chọn công suất của thiết lớn hơn hoặc bằng công suất hệ thống loa. Tối ưu là công suất của amply hay đẩy lớn gấp 1.5-2 lần công suất trung bình của loa.

Oliver Heaviside cha đẻ của định nghĩa impedance là gì

Một số điều thú vị về khái niệm “impedance là gì”

• Khái niệm impedance là gì chính thức có được vị trí trong lịch sử kỹ thuật điện từ tháng 7 năm 1886 nhờ đóng góp của Oliver Heaviside – Nhà khoa học, toán học, vật lý và kỹ sư điện người Anh.
• Một sản phẩm loa có impedance thấp nhất là 2 Ohm và cao nhất có thể lên đến vài trăm Ohm (đối với các dòng loa thông báo).
• Impedance nghĩa là gì được dịch từ chính tiếng Anh ra nhưng đôi khi trong các bảng thông số kỹ thuật sản phẩm lại để nguyên gốc là tiếng anh chứ không dịch.
• Bất cứ loa, thiết bị điện tử âm thanh nào cũng đều có thông số impedance chỉ là chúng có đóng vai trò quan trọng hay không và giá trị lớn hay nhỏ.

Trên đây là bài viết giải đáp impedance là gì, ý nghĩa, tầm quan trọng của impedance đối với loa cũng như các chọn loa có thông số này phù hợp với hệ thống âm thanh. Mong rằng với những thông tin mà Lạc Việt Audio chúng tôi cung cấp sẽ giúp bạn có được những thông tin cần thiết và có ích cho mình. Theo dõi chúng tôi để biết thêm thật nhiều thông tin bổ ích khác nữa nhé! Hẹn gặp các bạn trong những bài viết sau.

Duy Shinota

Với hơn 15 năm trong lĩnh vực âm thanh, tôi đã và đang setup rất nhiều hệ thống âm thanh khác nhau: Từ các dàn loa đám cưới đến các hệ thống âm thanh sân khấu lớn. Với kinh nghiệm và đam mê công việc của mình chắc chắn khi có nhu cầu liên hệ đến Lacvietaudio.com bạn sẽ nhận được những tư vấn chất lượng và hiệu quả nhất!