Reverb là gì? Tìm hiểu ứng dụng của chế độ reverb trong âm thanh

Reverb là một trong những hiệu ứng âm thanh rất hay gặp trong các thiết bị như vang, bàn mixer hay loa kéo. Vậy bạn có biết reverb là gì? Chúng có những chế độ nào và chức năng, công dụng của reverb trong âm thanh là gì không? Cùng Lạc Việt Audio tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây để được giải đáp nhé!

Reverb là gì?

Reverb dịch từ tiếng Anh ra có nghĩa là dội lại, vang lại để chỉ những âm thanh bị dội lại khi gặp vật cản. Vậy reverb là gì?

Reverb trong âm thanh là gì?

Reverb được hiểu là hiệu ứng vang, dội lại của âm thanh xuất hiện trong các phòng kín hoặc các không gian kín như phòng khách, hội trường, hang động, giếng nước,… Lấy ví dụ để bạn dễ hiểu hơn: Trong một căn phòng kín, rộng, khi bạn phát ra âm thanh, chúng sẽ va đập vào tường, trần, sàn của phòng và phản xạ lại vị trí bạn đứng nghe, các tiếng phản xạ lại đó được gọi là reverb.

Reverb bị ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố như diện tích không gian, vật liệu phản xạ, khi nghe reverb ở trong các căn phòng nhỏ sẽ khác với phòng lớn, trong phòng tường gỗ với tường bê tông hay trong các hội trường, hàng động sẽ rất khác nhau. Ở các không gian có vật liệu cứng, tiếng reverb sẽ rõ hơn do khả năng phản xạ âm của vật liệu cứng tốt. Trong không gian có nhiều vật liệu mềm thì người lại, phản xạ âm kém nên tiếng reverb sẽ không rõ ràng và bị mất phần nào.

Reverb trong âm thanh là gì?

Mic reverb là gì?

Mic reverb là thông số (có thể là nút chỉnh) thể hiện được mức độ âm phản xạ reverb của tiếng micro hiện đang như thế nào, chúng cao hay thấp? Đây cũng là khái niệm được nhắc tới rất nhiều khi căn chỉnh vang cơ, vang số hay khi chỉnh loa kéo.

>>> Tham khảo thêm các tin tức:

• [Giải mã] Ký hiệu, ý nghĩa các nút trên loa kéo bạn đã biết chưa?
• Cách kết nối mixer với loa kéo đơn giản để có echo, reverb hay

Mic reverb là gì?

Reverb hoạt động như thế nào?

Reverb là các tiếng âm phản xạ phát tới tai người nghe, chúng là kết quả của âm thanh khi phát tán ra môi trường gặp phải các mặt phẳng như tường, sàn nhà, trần nhà, vách đá hay một vật nào đó bị phản xạ lại. Với các không gian càng lớn thì âm phản xạ trở lại càng chậm hơn, các không gian quá nhỏ mặc dù có reverb nhưng vì quá gần âm thanh ban đầu phát ra nên gần như bạn sẽ không thể nhận ra được. Để hiểu hơn về hoạt động của âm phản xạ reverb bạn có thể tham khảo hình minh họa dưới đây!

Cách hoạt động của reverb được mô tả lại bằng hình ảnh

Đặc trưng của reverb âm thanh là gì?

Reverb được đặc trưng bởi hai yếu tố là:

• Thời gian của tiếng phản xạ, độ dài.
• Âm lượng của tiếng reverb.

Nhìn chung thì một sự thay đổi nhỏ trong 2 yếu tố này khi căn chỉnh reverb sẽ không làm thay đổi âm thanh quá nhiều nên để cảm nhận rõ nhất bạn nên so sánh khi để ở mức thật nhỏ và thật lớn.

Đặc trưng của reverb âm thanh là âm lượng của tiếng reverb và thời gian kéo dài

Ứng dụng của reverb là gì?

Reverb là hiệu ứng âm thanh quan trọng giúp lời ca tiếng nhạc hòa quyện và hay hơn, đặc biệt là khi sử dụng micro. Có reverb giọng bạn sẽ hay và “ăn nhập” hơn rất nhiều với bài hát chứ không bị giọng một nơi, nhạc một nẻo. Hiệu ứng này cũng giống như dung môi vậy giúp cho mọi thứ hòa quyện với nhau chứ không bị rời rạc, tách bạch

Reverb được sử dụng trong hầu hết các hệ thống âm thanh hiện nay như:

• Hệ thống âm thanh hội trường, sân khấu chuyên nghiệp.
• Dùng cho dàn karaoke, KTV chuyên nghiệp.
• Dùng cho hệ thống âm thanh quán bar, phòng trà, club.
• Sử dụng trong các dàn âm thanh đám cưới, tiệc cưới, nhà hàng.
• Sử dụng trong cả các hệ thống âm thanh quán cafe.

Hiệu ứng reverb được dùng trong nhiều thiết bị âm thanh cũng như trong nhiều hệ thống

Các chế độ reverb trong âm thanh

Trong âm thanh người ta chia ra thành 6 chế độ reverb chính, tùy theo điều kiện cụ thể để chọn được chế độ phù hợp.

Rooms Reverb – Căn phòng thông thường

Rooms Reverb là chế độ reverb tái hiện lại âm dội lại trong một căn phòng tiêu chuẩn thông thường với trần thấp, vật liệu chủ yếu là bê tông kết hợp gỗ, các mặt phẳng cứng, tiếng reverb lúc này thường khá lộn xộn nhưng lại tạo được cảm giác tự nhiên.

Tuy nhiên khi setup cho các không gian phòng nhỏ, để tránh được sự lộn xộn trong âm phản xạ thì bạn cần tính toán kỹ lưỡng về vị trí đặt loa, bố trí loa và micro sao cho âm thanh ra đảm bảo được độ hay nhất. Chế độ rooms reverb dễ gặp trong các phòng khách, phòng hát gia đình, phòng ngủ hoặc phòng thu âm.

Rooms Reverb – tái tạo tiếng phản xạ của một căn phòng tiêu chuẩn thông thường

Halls Reverb – Khán phòng/Hội trường

Chế độ Halls Reverb là một trong những chế độ thường thấy trong các thiết bị âm thanh, chúng tái hiện lại âm phản xạ trong các không gian lớn. Tuy nhiên chế độ reverb này thường bị lạm dụng quá mức khiến chúng không còn được hay, chúng ta sẽ dùng Halls reverb khi muốn mở rộng không gian, tạo cảm giác không gian phát âm thanh rộng lớn hơn, nhưng phải chú ý rằng không gian của chúng ta sử dụng cũng phải đủ rộng chứ không phải bạn sử dụng chúng trong một phòng nhỏ chỉ 15m2 thì chắc chắn chất lượng âm sẽ không được hay.

Về cơ bản thì Halls Reverb vẫn tuân theo nguyên tắc tạo các âm phản xạ để tổng thể bản nhạc, lời ca tiếng hát có chiều sâu và mượt mà hơn. Nhưng nếu chúng ta áp dụng không đúng cách thì không những không giúp âm thanh hay hơn mà còn khiến chúng nghe cực kỳ “giả trân” hay như nhiều người thường bảo là nghe “ảo”.

Halls Reverb – mô tả lại tiếng phản xạ âm trong hội trường

Chamber Reverb

Chamber Reverb là một chế độ reverb có khả năng giúp giọng hát nghe sâu và nội lực hơn. Chúng được tạo ra bằng cách đặt loa chất lượng cùng một chiếc micro có độ nhạy cao trong 1 căn phòng, khi loa phát ra âm thanh, micro sẽ thu cả tiếng loa và các tiếng phản xạ xung quanh. Chamber Reverb được phát hiện ra vào năm 1947 bởi người sáng lập ra Universal Audio.

Chế độ reverb này cũng được ứng dụng khá rộng rãi trong các thiết bị âm thanh và dùng nhiều trong các hệ thống karaoke gia đình, KTV chuyên nghiệp nhưng ít dùng trong các hệ thống âm thanh hội trường, sân khấu lớn.

Chamber Reverb chế độ reverb được phát hiện vào năm 1947

Plate Reverb

Plate Reverb là một trong những chế độ reverb đặc biệt nhất khi chúng không tái tạo lại một không gian cụ thể nào mà tạo ra reverb từ chính thiết bị. Thiết bị tái hiện Plate Reverb đầu tiên là EMT 140 do một công ty của Đức (Elektro-Mess-Technik) thực hiện vào năm 1957.

Nguyên lý của Plate reverb là một máy gồm nhiều tấm kim loại lớn sẽ tích điện và rung theo âm thanh phát ra từ một máy biến năng cài vào tâm của máy chính. Loại reverb này có độ dày ấm, đặc trưng của tiếng kim loại leng keng, vì thế dùng cho các không có không gian vừa và nhỏ sẽ mang tới trải nghiệm âm thanh cực kỳ tốt.

Plate Reverb sử dụng phản xạ âm từ những tấm kim loại rung

Spring Reverb

Spring Reverb là một chế độ reverb khá giống với Plate vì cũng sử dụng kim loại tích điện, nhưng ưu điểm của loại này là thiết kế đơn giản và nhỏ gọn hơn vì chúng dùng lò xo chiếm ít không gian hơn tấm kim loại của Plate. Đặc trưng của tiếng reverb trong spring reverb là tiếng nghe hơi ong ong, đậm chất kim khí, giống như khi bạn nhún lò xo và thả tay ra vậy. Chúng được dùng trong những trường hợp đặc biệt như hệ thống âm thanh nhà xưởng, âm thanh thông báo hoặc trong những không gian rộng cần có tiếng vang dội sắc nét.

Spring Reverb sử dụng phản xạ âm từ lò xo

Impulse Response

Impulse Response là một trong những chế độ reverb linh hoạt nhất khi có thể tái hiện được không gian trong hang động, nhà hát hay bất cứ một không gian nào chỉ cần với một click chuột. Bạn có thể tái hiện lại hiệu ứng reverb của những thiết bị đắt tiền hay các bản nhạc lossless chất lượng cao như trong phòng thu Tuy nhiên nhược điểm khi sử dụng Impulse Response đó là khó khăn cho những người mới lần đầu tiếp xúc, căn chỉnh chế độ này sẽ không được như ý.

Impulse Response chế độ reverb linh hoạt nhất tái tạo được cả những trường hợp khó nhất

Sử dụng reverb trong âm thanh như thế nào cho hiệu quả?

Reverb là một trong những hiệu ứng được sử dụng nhiều trong âm thanh. Nhưng bạn đã biết cách dùng như thế nào cho hiệu quả hay chưa?

Dùng chế độ reverb Send hay Insert?

Reverb trong âm thanh có thể hoạt động dưới 2 hình thức là Send và Insert:

• Send: Khi sử dụng send thì thêm reverb cũng không làm thay đổi tín hiệu âm thanh gốc ban đầu.
• Insert: Tức là chèn trực tiếp hiệu ứng reverb vào tín hiệu âm thanh gốc nên chúng sẽ làm thay đổi một cách trực tiếp.

Với đặc điểm này chúng ta nên ưu tiên sử dụng Send hơn là Insert, để khi muốn dùng tín hiệu âm thanh gốc cho việc khác vẫn có chúng để dùng.

Dùng chế độ reverb Send sẽ tốt hơn vì không làm thay đổi tín hiệu âm thanh gốc

Dùng reverb bao nhiêu là đủ?

Không phải sử dụng càng nhiều hiệu ứng reverb thì càng tốt vì khi bạn lạm dụng sẽ làm âm thanh bị biến dạng, thay đổi nghe không được tự nhiên, bị gượng ép. Dùng reverb căn chỉnh sao cho vừa đủ với không gian, nhu cầu sử dụng và âm thanh, giọng hát thực tế của mỗi người.

Chọn chế độ reverb phù hợp

Làm sao để chọn đúng chế độ reverb phù hợp? Bạn cần dựa vào các tiêu chí như:

• Diện tích không gian sử dụng: Diện tích nhỏ thì không nên dùng những chế độ reverb tạo cảm giác mở rộng không gian quá nhiều, có thể dùng nhưng chỉ dùng ở mức vừa phải.
• Mục đích, nhu cầu của bạn: Dùng để hát karaoke thông thường hay cần dùng để trình diễn cả một dàn nhạc.
• Ý đồ khi chọn chế độ reverb để sử dụng.

Sau khi chọn được chế độ phù hợp thì chỉnh tăng hoặc giảm từ từ tới khi thấy hợp lý là được.

Chọn chế độ reverb phù hợp với không gian, diện tích, nhu cầu sử dụng

Một số điều thú vị về khái niệm “reverb là gì?”

Giải đáp những thắc mắc xung quanh khái niệm reverb trong âm thanh là gì, chúng ta cùng tìm hiểu thêm một số những điều thú vị về hiệu ứng này!

Sự khác nhau cơ bản giữa echo và reverb là gì?

• Echo đặc trưng bởi các tiếng lặp và thời gian giữa các tiếng lặp đó trong khi reverb lại đặc trưng bởi độ lớn của âm phản xạ, thời gian xuất hiện cũng như độ dài của âm phản xạ.
• Sử dụng nhiều reverb sẽ hay hơn là dùng echo.
• Reverb tạo được cảm giác không gian trình diễn rộng hơn trong khi echo thì không.

Chế độ reverb phù hợp sẽ là chế độ hay nhất

Chế độ reverb nào hay nhất

Không có chế độ reverb nào hay nhất mà chỉ có chế độ nào phù hợp nhất, khi chọn được chế độ phù hợp thì nghiễm nhiên chúng sẽ rất hay rồi. Thậm chí là bạn chẳng cần căng chỉnh gì thêm chúng vẫn ra được chất lượng âm thanh đúng như bạn muốn.

Ca sĩ chuyên nghiệp có dùng hiệu ứng reverb không?

Reverb chính là hiệu ứng được các ca sĩ chuyên nghiệp rất yêu thích nhất là các chế độ reverb cho nhà hát, hội trường vì tạo được chiều sâu và không gian biểu diễn rộng lớn, hoành tráng hơn. Điều quan trọng là sử dụng reverb vẫn giúp ca sĩ phô được giọng của mình mà không bị thay đổi nhiều.

Trên đây là bài viết giải đáp reverb là gì? Cũng như ứng dụng của reverb trong âm thanh. Mong rằng với những thông tin mà chúng tôi cung cấp sẽ giúp bạn hiểu hơn về reverb âm thanh là gì và sử dụng chế độ này một cách hiệu quả nhất. Theo dõi chúng tôi để biết thêm thật nhiều thông tin bổ ích khác nữa nhé! Hẹn gặp các bạn trong những bài viết sau.

Duy Shinota

Với hơn 15 năm trong lĩnh vực âm thanh, tôi đã và đang setup rất nhiều hệ thống âm thanh khác nhau: Từ các dàn loa đám cưới đến các hệ thống âm thanh sân khấu lớn. Với kinh nghiệm và đam mê công việc của mình chắc chắn khi có nhu cầu liên hệ đến Lacvietaudio.com bạn sẽ nhận được những tư vấn chất lượng và hiệu quả nhất!